Μετά από ένα μαραθώνιο "Quentin Tarantino films" και με την διπλή αφορμή, αφενός του "Django Unchained" και αφετέρου τα γεννέθλια της εικοσαετίας του στον κινηματογράφο, αποφάσισα να κάνω ένα αφιέρωμα στον έναν από τους αγαπημένους σκηνοθέτες μου!
Ο Quentin Tarantino είναι γνωστός σε όλους! Ή θα τον λατρέψεις ή θα τον μισήσεις! Ή θα τον καταλάβεις ή θα τον παρεξηγήσεις!
Λίγο πολύ όλοι ξέρουν την ιστορία του. Γεννήθηκε στο Νόξβιλ του Τεννεσσί, σήμερα είναι ένας 50χρονος (ώριμος δεν θα το έλεγα) κύριος και έχει καταπιαστεί με όλους τους δημιουργικούς τομείς του κινηματογράφου από την σκηνοθεσία και την ηθοποιία μέχρι την συγγραφή και την παραγωγή!
Το αξιοσημείωτο στην ζωή του Ταραντίνο είναι η απόφαση να αφήσει το σχολείο στα 16 του γιατί βαριόταν πολύ, και να παρακολουθήσει μαθήματα ηθοποιίας στο "James Best Theater Company".
Μετά από δύο χρόνια όμως, η ανήσυχη και κάπως παράδοξη φύση του τον έκανε να βαρεθεί και εκεί και τον οδήγησε να πιάσει δουλειά σε ένα βιντεο κλαμπ της περιοχής του. Όπως και ο ίδιος έχει παραδεχτεί: “Δεν μπορούσα καν να συλλαβίσω. Δε μπορούσα να θυμηθώ τίποτα, αλλά
πήγαινα να δω μια ταινία και ήξερα ποιος παίζει, ποιος τη σκηνοθέτησε,
τα πάντα.” (I couldn't spell anything. I couldn't remember anything, but i could go to a movie and i knew who starred in it, who directed it, everything.)
Ήταν πλέον στο στοιχείο του!
Είδε όλες τις ταινίες που διέθεται το μαγαζί, είδε ακόμα και τις τελευταίες ταινίες στο πίσω τελευταίο ράφι του υπογείου, είδε οτιδήποτε επέλεγε ο κόσμος να ενοικιάσει για να καταλάβει τι είναι αυτό που τραβάει το κοινό, τι είναι αυτό που "πουλάει"! Και κατέληξε! Η βία, το σεξ, τα λεφτά, η ιστορία, τα western και το kung fu! Και οταν ακόμα και σήμερα τον ρωτάνε αν πήγε σε σχολή κινηματογράφου ο ίδιος απάντάει "Όχι, πήγα στις ταινίες" ("When people ask me if I went to film school I tell them, 'no, I went to films.").
Και αυτό τον σημάδεψε για όλη του την δημιουργική φάση της ζωής του! Δημιούργησε την ταυτότητα του, καθιέρωσε το στιλ του, ανέδειξε την καριέρα του και τον έκανε να ξεχωρίσει από οποιονδήποτε άλλο σκηνοθέτη.
Στις ταινίες του ενσωμάτωσε οτιδήποτε έχει δει, ούτως ή άλλως όπως έχει πει και ο ίδιος "Κλέβω από οποιαδήποτε ταινία έχει δημιουργηθεί" ("I steal from every movie ever made") υποστηρίζοντας το ρητό "Στην τέχνη δεν υπάρχει παρθενογέννεση".
Και το αποδυκνείει περίτρανα με το "Kill Bill" που μπορεί να είναι ένα mash up όλων των ταινιών δράσης που έχουν γυριστεί αλλά είναι τόσο αριστουργηματικά συναρμολογημένο που αποδυκνείει ότι από την ανακύκλωση μπορεί να βγεί κατι ξεχωριστό, μοναδικό και πρωτότυπο.
Όπως, επίσης και το "Inglourious Basterds" (που η ανορθογραφία δεν έξηγήθηκε ποτέ από τον Ταραντίνο γιατί υποστηρίζει οτι δεν χρειάζεται να γνωστοποιούνται όλα τα πράγματα γιατί τότε θα χαθεί η μαγεία τους), που τόλμησε να σκηνοθετήσει ένα βέβηλο σπαγγέτι western, μια κωμικοτραγική ιστορία εκδίκησης μέσα στη δίνη του Β' Παγκοσμίου Πολέμου με ξεκάθαρες αναφορές στις επικές ταινίες του '50 και του '60. Γιατί όπως λέει και ο ίδιος "I'm a historian in my own mind" και "I love history because to me, history was like watching movies".
Οπότε έχουμε, το τρίπτυχο ιστορία, βία, κινηματογράφος. Γιατί ο Ταραντίνο, έχει ένα ακόμα χαρακτηριστικό στην "ψυχοσύνθεση" των φιλμ του! Κάνει σινεμά, από τον σινεμά, για τον σινεμά! Ανακυκλώνει, διαμορφώνει και δημιουργεί!
Πώς όμως ξεκίνησε η πορεία στο Hollywood?
H πρώτη επαφή με την δημιουργία στον κινηματογράφο ήρθε στις αρχές του
'80 σε ένα πάρτυ στο Hollywood όπου o Tarantino συναντάει τον Λόρενς
Μπέντερ και τον ενθαρρύνει να γράψει ένα σενάριο. Έτσι, δημιουργείται το
φιλμ "My Best Friend's Birthday" που όμως δεν είχε καμία τύχη αφού η
μπομπίνα καταστράφηκε σε πυρκαγιά στο εργαστήριο κατα τη διάρκεια της
επεξεργασία της. Το σενάριο αυτό όμως αποτέλεσε την βάση για το φιλμ
"True Romance"!
Μετά από σχεδόν μια δεκαετία, το 1992 και ως ανεξάρτητος
σκηνοθέτης πλέον, ο Tarantino γράφει και σκηνοθετεί το "Reservoir Dogs"
μια ταινία που ξεχώρισε απο την πρώτη στιγμή, θεωρήθηκε ως κλασική
καλτ επιτυχία, το περιοδικό "Empire" την χαρακτήρισε ως "Η καλύτερη
ανεξάρτητη ταινία όλων των εποχών" ενώ ο ίδιος ο δημιουργός της είπε για αυτήν "Reservoir Dogs is a small film, and part of its
charm was that it was a small film. I'd probably make it for $3 million
now so I'd have more breathing room.".
Αυτή ήταν η αρχή για την επιτυχία!
Ακολούθησε το "Pulp Fiction", ένα νεο-noir φιλμ εγκλήματος, το "Jackie Brown ένα blaxplotation film, το "Kill Bill", μια ταινία αφιερωμένη στις κινέζικες πολεμικές τέχνες, στα πολυαγαπημένα σπαγγέτι western του σκηνοθέτη και στα ιταλικά horror films ("I'm a genre lover- everything from spaggetti western to samurai movie") και το "Death Proof" ένα πρότυπο των καλτ φιλμ το οποίο σκηνοθέτησε μαζί με τον κολλητό του φίλο Robert Rodriguez, σκηνοθέτη του Sin City ο οποίος ακολουθεί ξεκάθαρα τα ίχνη του Ταραντίνο!
Το στυλ είχε πλέον διαμορφωθεί και καθιερωθεί! Ένα συνοθήλευμα βίας και πολεμικών τεχνών μαζί με ένα mix up δυτικού και ανατολικού πολιτισμού σε συνδιασμό με βωμολοχίες, μάτσο τύπους και decadence καταστάσεις σε διαφορετικούς, κάθε φορά, συνδιασμούς! Πολύ συχνά ο Ταραντίνο χειρίζεται την χρήση καθημερινών ειδών για να
εξελίξει την πλοκή ή παρουσιάζει μια ενδιαφέρουσα αντιπαράθεση η οποία
τελικά ενισχύει τον περιβόητο συνδιασμό χιουμορ και βίας που τον διακατέχει, ο οποίος έχει ως αποτέλεσμα την δημιουργία ενός συγκεκριμένου
είδους για ένα συγκεκριμένο κοινό. Επίσης, συχνά δημιουργεί δικής του
έμπνευσης προιόντα με σφραγίδα για προωθητικές εμφανίσεις. Τα πιο συχνά brand
names που χρησιμοποιεί στα φιλμ του είναι τα "Acuna Boys Tex-Mex Food",
"Big Kahuna Burger", "G.O. Juice", "Jack
Rabbit Slim's", "K-Billy", "Red Apple cigarettes", "Tenku Brand Beer",
and "Teriyaki Donut".
Παρ' όλα αυτά, αν ρωτήσεις τι ειναι αυτό που ξεχωρίζει τον Ταραντίνο όλοι θα απαντήσουν "Το αίμα και η βία". Γιατί για τον Ταραντίνο "Η βία είναι ένα απο τα πιο διασκεδαστικά πράγματα για να δεις" ("Violence is one of the most fun things to watch"). Δεν είναι ούτε ταμπού, ούτε κάτι για το οποίο θα πρέπει να δείνει εξηγήσεις για τον λόγο που του αρέσει, όσο και αν εχει κατηγορηθεί ότι προωθεί την βία και στην πραγματική ζωή. Αυτό είναι η πραγματικότητα του κινηματογράφου! Ο κάθε νοήμων άνθρωπος είναι σε θέση να ξεχωρίσει οτι αυτό που βλέπει καμία σχέση δεν έχει με την πραγματικότητα της ζωής! Και δεν καταλαβαίνω τον λόγο που η βία στον Ταραντίνο, βία που σου δείχνει ξεκάθαρα το ψεύτικο του όλου θέματος, είναι αμφιλεγόμενη ενώ για παράδειγμα στο "Saw" ή στο "Hostel" (στο οποίο παρεμπιπτόντως ο Ταραντίνο ήταν παραγωγός) είναι αποδεκτή ("It's a standard staple in Japanese cinema to cut
somebody's arm off and have red water hoses for veins, spraying blood
everywhere!")!
Και αισίως φτάνουμε στο σήμερα όπου ο Ταραντίνο έρχεται να γράψει ιστορία. Ξανά! Και κυριολεκτικά και μεταφορικά! Γιατί έχουμε το "Django Unchained", μια αμφιλεγόμενη ιστορική ταινία western εξαιτίας της αναφοράς της στην σκλαβιά των μαύρων αλλά και των ρατσιστικών επιθέτων (χρήση της λέξης nigger) που χρησιμοποιεί. Όπως συνηθίζει να κάνει και στις υπόλοιπες δουλειές του, έτσι κι
εδώ ο σκηνοθέτης μετατρέπει το φιλμ σε έναν ατίθασο συνδιασμό
κινηματογραφικών ειδών και αναφορών που ξεκινούν από την εικονογραφία
της Αγριας Δύσης για να περάσουν από το δράμα εποχής,
τη μαύρη κωμωδία, τον κινηματογράφο των σοβαρών μηνυμάτων και να
φτάσουν μέχρι το blaxploitation σινεμά της δεκαετίας του '70.
Για 'μένα ο Quentin Tarantino είναι κάτι παραπάνω από ένας καλός σκηνοθέτης. Είναι μια ξεχωριστή προσωπικότητα της οποίας η ιδιοφυία πηγάζει μέσα απο την δημιουργία, την πολυπραγμοσύνη, την διαφορετικότητα έχοντας ως αποτέλεσμα η αίσθηση του
χιούμορ να πηγάζει μέσα απο την βία και την "αλλιώτικη" οπτική ματια σε πράγματα που η κοινή γνώμη έχει τοποθετήσει μέσα σε κουτιά για να μην μπορούν να παρουσιαστούν αλλιώς.
Αλλάζοντας, λοιπόν, όλα αυτά, έχουμε την δημιουργία μοναδικών ταινιών που παρ' οτι κατατάσσονται στην κατηγορία καλτ, είναι ιδιοφυή αριστουργήματα μιας ξεχωριστής προσωπικότητας που τόλμησε να δεί και να παρουσιάσει και σε 'μας πως είναι τα πράγματα αν βγούν από τα στερεότυπα!
